Δεν υπάρχει νέος που να κατοικεί στη Θεσσαλονίκη ο οποίος να μην έχει δοκιμάσει τη γνωστή πίτσα στη Ναυαρίνου με 1€ το κομμάτι. Όπως δεν υπάρχει επίσης νέος που να μη δυσαρεστήθηκε όταν ανέγνωσε την πολυσυζητημένη πινακίδα έξω από το κατάστημα: «από 1 Δεκεμβρίου 1,5€ το κομμάτι. Τα παράπονά σας στην κυβέρνηση.» Ένας λίγο πιο παρατηρητικός καταναλωτής θα έχει μέχρι στιγμής αντιληφθεί ότι δεν είναι μόνο η πίτσα στη Ναυαρίνου της οποία η τιμή αυξήθηκε, αλλά κι άλλα προϊόντα, όπως το αλεύρι ή ο καφές. Το φαινόμενο αυτό της γενικής αύξησης του επιπέδου των τιμών ονομάζεται πληθωρισμός και είναι αντικείμενο πολλών συζητήσεων, αφού μπορεί κάποιες φορές να έχει θεμιτά κι άλλοτε ανεπιθύμητα αποτελέσματα.
Όταν αυξάνονται οι τιμές ενώ οι μισθοί των ατόμων δεν παρουσιάζουν μια αντίστοιχη αύξηση, μειώνεται η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Δηλαδή, με τα ίδια χρήματα οι καταναλωτές μπορούν να αγοράσουν λιγότερα αγαθά. Τι έχει προηγηθεί ωστόσο;
Η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου και του πετρελαίου από τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες έχει οδηγήσει στην αύξηση του κόστους μεταφοράς, η οποία έχει αντίκτυπο στην τιμή που αγοράζουν οι βιομηχανίες τις πρώτες ύλες και διανέμουν τα προϊόντα τους. Τα μηχανήματα των βιομηχανιών χρειάζονται ενέργεια για να λειτουργήσουν η οποία προέρχεται, μεταξύ άλλων, και από τα ορυκτά καύσιμα. Όλα αυτά αντανακλώνται στην αύξηση των τιμών των τελικών προϊόντων που αγοράζουμε εμείς ως καταναλωτές. Αυτό το είδος αύξησης των τιμών ονομάζεται και πληθωρισμός κόστους καθώς δεν προκύπτει από αύξηση της ζήτησης (και συνεπώς αναθέρμανση της οικονομίας) αλλά από αυξημένο κόστος παραγωγής, το οποίο συνεπάγεται μειωμένη οικονομική δραστηριότητα.
Ο μετά-covid πληθωρισμός αρχικά θεωρήθηκε ένα παροδικό φαινόμενο, όμως τελικά ίσως επιμείνει για λίγο καιρό. Κατά τη διάρκεια της καραντίνας ο κόσμος αδυνατούσε να ξοδέψει χρήματα αφού η πλειοψηφία των δραστηριοτήτων του περιορίστηκε στο σπίτι. Έτσι, με την «επιστροφή στην κανονικότητα» η ζήτηση εκτινάχθηκε χωρίς να μπορούμε να πούμε το ίδιο για την παραγωγή, η οποία προσαρμόζεται σταδιακά στις νέες απαιτήσεις. Μέχρι να συμβεί αυτό, οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η άνοδος των τιμών θα συνεχιστεί. Πέρα από πληθωρισμό κόστους, επομένως, κάνουμε λόγο και για πληθωρισμό ζήτησης. Τουλάχιστον, την επόμενη φορά που θα παρατηρήσετε ότι η τιμή του αγαπημένου σας ροφήματος έχει εκτιναχθεί, θα ξέρετε πού να την αποδώσετε.
