[:EL]Ίσως να είσαι ένας από αυτούς που ετοιμάζονται να φύγουν για την πόλη και το πανεπιστήμιο υποδοχής τους, μέσω του προγράμματος Erasmus+. Ίσως πάλι, να μετράς τις πρώτες σου μέρες στον νέο τόπο κατοικίας σου. Μπορεί, ακόμη, να σκέφτεσαι να καταθέσεις την αίτησή σου για το επόμενο ακαδημαϊκό έτος ή και να μην υπάρχει κάτι τέτοιο στα σχέδια σου. Αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι είσαι μέλος αυτής της γενιάς, της γενιάς του Erasmus. Μίας γενιάς για την οποία υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες. Είναι αυτή που αναπτύσσει σε μεγαλύτερο βαθμό την ευρωπαϊκή συνείδηση, αυτή που ταξιδεύει, γνωρίζει και οραματίζεται την Ευρώπη του μέλλοντος. Αυτή που αργότερα θα αναλάβει τις τύχες αυτής της ηπείρου και θα καταφέρει να μετουσιώσει τις γνώσεις και τις εμπειρίες που έζησε, προσθέτοντας αυτές στην καθημερινότητα του Ευρωπαίου.
Γενικότερα είναι η γενιά που δεν γνωρίζει σύνορα. Αντιλαμβάνεται πόσο ίδιοι και ταυτόχρονα διαφορετικοί είμαστε χωρίς να στέκεται στην εθνικότητα, τη θρησκεία ή το χρώμα του άλλου. Μάλιστα, αυτή η προσέγγιση ξεπερνά τα όρια της ηπείρου μας. Οι σύγχρονοι νέοι έχουν τις ίδιες σκέψεις και για λαούς της Ασίας, της Αμερικής και της Αφρικής. Είναι το γενικότερο πνεύμα και η φιλοσοφία της γενιάς του Erasmus. Η φράση που προσωπικά θαυμάζω και με αντιπροσωπεύει: πατρίδα μου είναι όλος ο κόσμος. Είμαστε πολίτες του κόσμου, πολίτες της γης, πρώτα και κύρια. Τα σύνορα είναι απλώς μία γραμμή στο χάρτη, τα οποία εμείς οι άνθρωποι θέσαμε. Μπορεί να χωρίζουν εδάφη όμως είναι αδύνατο να χωρίσουν ανθρώπους και πολιτισμούς.
Αισθάνομαι ότι η γενιά μας, στην Ελλάδα συγκεκριμένα, είναι κατά κάποιο τρόπο «ευλογημένη». Αρχικά, έχω την εντύπωση ότι μεγαλώσαμε θεωρώντας την ειρήνη σχεδόν δεδομένη, αφού ειδικά μετά το γιουγκοσλαβικό εμφύλιο δεν είδαμε πυρά στη «γειτονιά» μας, χωρίς αυτό να αποτελεί κοντόφθαλμη οπτική καθώς δεν νομίζω ότι κάποιος άλλος πόλεμος μας άγγιξε. Έπειτα, από τα πρώτα μας χρόνια οι ορίζοντες φάνηκαν να ανοίγουν. Ευκαιρίες για ταξίδια, πρώτα στην ίδια μας τη χώρα και έπειτα σε κάποια του εξωτερικού. Τουλάχιστον, συγκριτικά με τους γονείς μας, οι ευκαιρίες και οι προοπτικές είναι σημαντικά περισσότερες ως απόρροια της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου στο δυτικό πολιτισμό. Παράλληλα, πιστεύω ότι είναι εφικτή η αληθινή ιστορική γνώση και συνείδηση, αφού βρισκόμαστε σε ένα χρονικό σημείο από το οποίο μπορούμε να κρίνουμε με αντικειμενικότητα γεγονότα που συντάραξαν τον πλανήτη τον προηγούμενο αιώνα, ή ακόμη και να αναζητήσουμε μάρτυρες αυτών. Αυτό μας βοηθάει στο να αντιληφθούμε βαθύτερα τη σημασία της ειρήνης και την ανάγκη να αποτάξουμε κάθε τι εχθρικό προς άλλους λαούς.
Πολύ περισσότερο όμως, γοητευτική φαντάζει η δυνατότητα να ανακαλύψει κάποιος το μέρος που θέλει να ζήσει και να σχηματίσει εκεί την καθημερινότητά του, με άλλα λόγια να βρει τη δική του Ιθάκη. Δεν είναι μόνο η ελεύθερη διακίνηση ιδεών, αγαθών και ανθρώπινου δυναμικού. Δυνητικά έχουμε τη δυνατότητα να ζήσουμε σε μία άλλη χώρα όχι μόνο επειδή προσφέρει καλύτερες συνθήκες εργασίας ή μεγαλύτερη αμοιβή. Πράγματι, ζούμε την εποχή του brain drain στη χώρα μας, καθώς πλήθος νέων και ικανών ανθρώπων αφήνει την Ελλάδα για κάποια άλλη χώρα, συνήθως της Ευρώπης, που βρίσκεται σε καλύτερη οικονομική κατάσταση. Ωστόσο, δεν θέλω να εστιάσω στην ανάγκη που οδηγεί στην μετανάστευση αλλά στη συνειδητή επιλογή της. Είναι πραγματικά ευχάριστο το γεγονός ότι μπορούμε να ζήσουμε όπου πραγματικά μας αρέσει και καλύπτει τις απαιτήσεις μας.
Τις δεκαετίες του 50’ και του 60’ οι παππούδες μας έφευγαν ώστε να αναζητήσουν μία καλύτερη τύχη έξω από την Ελλάδα. Έφευγαν με πόνο διότι δεν ήθελαν να αφήσουν την πατρίδα τους και τους ανθρώπους της αλλά και με φόβο καθώς το εξωτερικό ήταν άγνωστο και ο «δρόμος της επιβίωσης» κάθε άλλο παρά γνωστός. Τα τραγούδια για την ξενιτιά μαρτυρούν τη θλίψη που ένιωθαν ακόμα και όταν είχαν περάσει τα πρώτα χρόνια προσαρμογής τους στη χώρα υποδοχής. Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι έζησαν για δεκαετίες μέχρι να επιστρέψουν και μερικοί δεν επέστρεψαν ποτέ. Μάλλον γιατί έφτιαξαν μία ικανοποιητική για αυτούς καθημερινότητα, μεγάλωσαν τα παιδιά και τα εγγόνια τους και μπόρεσαν να τους εγγυηθούν ένα καλύτερο μέλλον.
Το να αναγκάζεσαι να αφήσεις την πατρίδα σου επειδή δεν μπορεί να σου παρέχει ένα αξιοπρεπές επαγγελματικό μέλλον, είναι θλιβερό. Εντούτοις, υπάρχουν και αυτοί που πλέον φεύγουν επειδή νιώθουν ότι η Ελλάδα δεν τους καλύπτει. Αυτοί που αισθάνονται ότι η κουλτούρα τους δεν ταιριάζει με αυτή της σύγχρονης Ελλάδας, ότι οι αξίες που κυριαρχούν στην κοινωνία του σήμερα δεν είναι αυτές με τις οποίες θέλουν να γαλουχήσουν τα παιδιά τους. Ακόμη και αυτοί που νιώθουν μόνοι, που δεν βρίσκουν κάτι να τους κρατήσει εδώ ή που βλέπουν μία μοναδική ευκαιρία να αποστασιοποιηθούν από ένα ανθυγιεινό περιβάλλον που δεν τους κάνει ευτυχισμένους. Εν τέλει, όλοι αυτοί που δεν φεύγουν αποκλειστικά και μόνο λόγω των δυσμενών οικονομικών συνθηκών, που παραμένουν ανήσυχοι, που τολμούν χωρίς να συμβιβάζονται με συνθήκες κατώτερες από αυτές που επιθυμούν. Οι σκεπτόμενοι και επιλεκτικοί.
Ο δρόμος μπροστά τους δεν είναι, και ούτε θα είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Ποτέ δεν ήταν. Μα είναι τόσο σπουδαία η δύναμη της επιλογής! Προσωπικά με ενθουσιάζει και την θεωρώ σημαντική πρόοδο, ειδικότερα όταν συλλογίζομαι ότι προηγούμενες γενιές ελάχιστα σκέφτηκαν το μέλλον τους εκτός Ελλάδας υπό αυτό το πρίσμα, αφού οι εμπειρίες, τα ερεθίσματα και οι ευκαιρίες ήταν λιγότερες απ’ ότι σήμερα. Γι’ αυτό και είμαι περήφανο μέλος της γενιάς του Erasmus. Διότι ακόμα και αν το εγχείρημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτύχει ολοκληρωτικά, εγώ θα κρατήσω το πνεύμα συναδέλφωσης, τις προοπτικές που ανοίχτηκαν μπροστά μου και τη δυνατότητα να επιλέξω που θα «χτίσω» το δικό μου μέλλον, εκεί που πιστεύω ότι μπορώ να βρω την ευτυχία, χωρίς να βάζω σε αυτή σύνορα.[:]
