Γιατί αγαπάμε την ταχύτητα; Πώς αυτή συνδέεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής και την καθημερινότητά μας; Είναι εθιστική και αν ναι, γιατί; Πώς μας επηρεάζει βιολογικά και πώς ψυχολογικά; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα για τα οποία μπορείτε να βρείτε απαντήσεις παρακάτω.
Η ταχύτητα στη ζωή μας
Όταν μιλάμε για ταχύτητα δεν εννοούμε μόνο αυτή στους δρόμους. Η ζωή μας πλέον χαρακτηρίζεται από μία γενικότερη αύξηση ρυθμών. Από τα βιντεάκια που θα δούμε και τις γρήγορες εναλλαγές εικόνων και ήχων, μέχρι τις γρήγορες συναντήσεις και συζητήσεις μας με ανθρώπους στον κενό χρόνο που μας μένει από τις διάφορες υποχρεώσεις, αλλά και την γρήγορη σκέψη και τις γρήγορες αποφάσεις που καλούμαστε να πάρουμε για να μην μείνουμε πίσω στη διαδρομή της ζωής. Η εξέλιξη της τεχνολογίας, της επιστήμης, των fashion trends, του cinema, όλα τρέχουν υπερβολικά γρήγορα αφήνοντας μας πολλές φορές όχι μόνο πίσω αλλά και εγκλωβισμένους.
Τί είναι αυτό που μας αρέσει στην ταχύτητα;
Κάπου εδώ έρχεται και ο διαχωρισμός της ταχύτητας της καθημερινότητας με την ταχύτητα κίνησης. Η διαφορά προκύπτει από το γεγονός ότι η πρώτη είναι αποτέλεσμα περιορισμών, κανόνων, βιασύνης και χάους, ενώ η δεύτερη είναι ένας τρόπος να ξεφύγει κανείς από αυτά. Κόντρα πολλές φορές στο μπούκωμα που νιώθουμε από την υπερβολική πληροφορία αλλά και τα πρέπει που μας επιβάλλουν να ακολουθήσουμε, ψάχνουμε έναν τρόπο διαφυγής. Ένας από αυτούς, είναι για πολλούς ανθρώπους η ταχύτητα.
Βιολογικά ή νευροψυχολογικά, η ανάπτυξη ταχύτητας προκαλεί, σε σχέση με τα παραπάνω, μία αίσθηση ελευθερίας. Η αδρεναλίνη αποτελεί μια από τις αιτίες γι’ αυτό. Καθώς επιταχύνουμε, αντιλαμβανόμαστε πως βρισκόμαστε σε πιθανό κίνδυνο και πρέπει να αναπτύξουμε γρήγορα αντανακλαστικά καθώς και συγκέντρωση. Η αύξηση των παλμών και της αρτηριακής πίεσης είναι συμπτώματα που μας φτάνουν σε ακόμη με μεγαλύτερη εγρήγορση.
Καθώς τα χιλιόμετρα αυξάνονται, βιώνουμε ευφορία αλλά και περισσότερη ενέργεια, κάτι που σίγουρα μας συναρπάζει. Αυτό προκαλείται από την παραγωγή ντοπαμίνης, γνωστή και ως η ορμόνη της αμοιβής. Έτσι γίνεται εθιστικό το να “τρέχουμε”, καθώς αναζητάμε αυτό το ευχάριστο συναίσθημα και την αμοιβή ξανά και ξανά. Με παρόμοιο τρόπο, όπως και οι αθλητές σε αγώνες, έτσι και οι υπόλοιποι άνθρωποι υποσυνείδητα συνδέουν το γρήγορο με την απόδοση και την επιτυχία άρα και με την ανάπτυξη αυτοπεποίθησης.
Πολλές είναι και οι περιπτώσεις που αναζητάμε την ταχύτητα εγωιστικά στο κοινωνικό πλαίσιο. Προσπαθούμε είτε να συγκριθούμε με άλλους, ή και να κερδίσουμε την εύνοιά τους για να θεωρηθούμε μέλη μια ομάδας και να ενισχύσουμε την αίσθηση του ανήκειν μας. Επιπλέον, είτε έχει να κάνει με όχημα είτε με τρέξιμο δεν παύει το γρήγορο να αποτελεί μια πρόκληση καθώς απαιτεί προσοχή και δεξιότητες για την διατήρηση ελέγχου. Ξεπερνώντας λοιπόν τα όρια μας, νιώθουμε ότι εξελισσόμαστε και ότι βελτιώνουμε τις ικανότητές μας, κάτι το οποίο έχουμε όλοι ανάγκη.
Πώς αντιλαμβανόμαστε την ταχύτητα;
Η σχετική αντίληψη μας εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως το πλαίσιο, η εμπειρία και η αίσθηση του χρόνου. Αρχικά, ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε την ταχύτητα είναι σχετικός. Όταν βρισκόμαστε σε ένα αυτοκίνητο που κινείται γρήγορα, μπορούμε να διακρίνουμε τη διαφορά σε σύγκριση με ένα άλλο όχημα ή με ένα σταθερό αντικείμενο. Οι αισθήσεις μας (όραση, ακοή) παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Η αίσθηση του αέρα, οι ήχοι ή η κίνηση γύρω μας επηρεάζουν την αντίληψη του πόσο γρήγορα κινούμαστε.
Εξίσου επηρεάζει και η εκάστοτε ψυχοσύνθεσή μας. Σε καταστάσεις άγχους ή ενθουσιασμού, μπορεί να αντιλαμβανόμαστε την επιτάχυνσή μας ως πιο έντονη. Η προηγούμενη εμπειρία μας και η μάθηση αποτελούν κι αυτές καθοριστικούς παράγοντες. Τέλος, σε κάποιες κουλτούρες, η ταχύτητα θεωρείται θετική και συνδέεται με πρόοδο, ενώ σε άλλες μπορεί να εκλαμβάνεται ως βιασύνη ή ανησυχία.
Μερικές πληροφορίες για την προσωπική αντίληψη και πώς διαμορφώνεται: https://www.paulolyslager.com/psychology-speed-perception/
Μία 3λεπτη απάντηση στο βασικό ερώτημα που μας ταλανίζει :
Για περισσότερα άρθρα σχετικά με την Εκπαίδευση μπορείτε να διαβάσετε στο Blog | TEDxUniversityofMacedonia
