Πριν δύο περίπου χρόνια, όταν η πανδημία έκανε την είσοδό της και στον ελληνικό χώρο, αποφασίστηκε ότι η βέλτιστη λύση μπροστά στον κίνδυνο μετάδοσης του ιού θα ήταν η ψηφιοποίηση της ζωής μας. Tο γεγονός αυτό είχε το θετικό ότι μας έκανε, θέλοντας και μη, να εξοικειωθούμε με τις νέες τεχνολογίες και να τις εντάξουμε για τα καλά στον τρόπο ζωής μας ακόμα και μετά το πέρας της πανδημίας. Επομένως, θα αναρωτιόταν κανείς, γιατί ορισμένα στελέχη μεγάλων εταιριών επιλέγουν ακόμα να ταξιδέψουν πολλά χιλιόμετρα με το αεροπλάνο για να βρεθούν σε μια επαγγελματική σύσκεψη στην άλλη άκρη του κόσμου, ξοδεύοντας έτσι πολύτιμο χρόνο και χρήμα και επιβαρύνοντας επιπλέον το περιβάλλον;
Το να κλείσει κανείς μία αποτελεσματική και συμφέρουσα επαγγελματική συμφωνία χωρίς φυσική παρουσία είναι εξαιρετικά δύσκολο αν αδυνατεί να παρατηρήσει τη γλώσσα του σώματος των συνομιλητών του. Όταν πραγματοποιούμε μία βιντεοκλήση με κάποιον, μπορεί να βλέπουμε μεν το πρόσωπό του και να ακούμε τη φωνή του -αν μας κάνει τη χάρη το ίντερνετ- αλλά στερούμαστε πολύ βασικές πληροφορίες που πηγάζουν από τις αντιδράσεις του κορμού και των άκρων. Ο εγκέφαλός μας, υποστήριξε ο επιστήμονας Πολ ΜακΛίν το 1952, είναι τριαδικός και αποτελείται από τον ερπετικό(εγκεφαλικό στέλεχος), το θηλαστικό(μεταιχμιακό σύστημα) και τον ανθρώπινο εγκέφαλο(νεοφλοιός). Για τη μελέτη της μη λεκτικής επικοινωνίας είναι χρήσιμο να εστιάσουμε στα δύο τελευταία είδη εγκεφάλου.
Το μεταιχμιακό σύστημα είναι το πιο ειλικρινές μέρος του εγκεφάλου γιατί αντιδρά στα ερεθίσματα που δεχόμαστε ακαριαία, χωρίς τη μεσολάβηση σκέψης. Ακόμη, είναι το κέντρο ελέγχου των συναισθημάτων μας και υπεύθυνο για την επιβίωσή μας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Για παράδειγμα, αν ακουστεί ένας εκκωφαντικός θόρυβος, ο μεταιχμιακός εγκέφαλος θα μας κάνει να ξαφνιαστούμε και θα αυξήσει τους καρδιακούς μας χτύπους ώστε να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τον πιθανό κίνδυνο. Ο νεοφλοιός από την άλλη είναι αυτός που μας διαφοροποιεί από τα υπόλοιπα θηλαστικά καθώς είναι υπεύθυνος για την ανώτερη νόηση και μνήμη. Χάρη σε αυτόν σκεφτόμαστε, λύνουμε μαθηματικά προβλήματα αλλά και εξαπατούμε. Γι’ αυτό και δικαίως έχει τον τίτλο του πιο ανειλικρινούς εγκεφάλου.
Ας επανέλθουμε στο αρχικό μας ζήτημα λοιπόν. Το πρόσωπο είναι ικανό να εξαπατήσει με σχετική ευκολία (οι παίχτες του πόκερ το γνωρίζουν σίγουρα). Κι αυτό διότι από μικροί μαθαίνουμε για παράδειγμα να χαμογελάμε σε κάποιον γνωστό μας που ίσως δεν συμπαθούμε ιδιαίτερα ή να μην κάνουμε εκφράσεις αηδίας όταν έχουμε μπάμιες για μεσημεριανό. Έτσι, τα μηνύματα που δεχόμαστε μέσω των εκφράσεων του προσώπου του άλλου μπορεί να μας παραπλανήσουν κι ενώ νομίζουμε πως όλα πάνε περίφημα, τελικά να έχουμε πέσει εντελώς έξω.
Το πιο ειλικρινές μέρος του σώματός μας είναι αναμφίβολα τα πόδια, τα οποία ελέγχονται σε μεγάλο βαθμό από τον μεταιχμιακό εγκέφαλο. Παρατηρώντας τα μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τα πραγματικά συναισθήματα του άλλου. Ας πάρουμε μια περίπτωση που ο συνομιλητής μας έχει στραμμένα τα πέλματά του μακριά από εμάς π.χ. προς την πλησιέστερη έξοδο. Τότε, μάλλον θα ήταν πιο σώφρον να σταματήσουμε εκεί τη συζήτηση που έχουμε γιατί το πιθανότερο είναι πως επιθυμεί να φύγει (λόγω έλλειψης χρόνου, αδιαφορίας ή κάτι άλλο).
Η γλώσσα του σώματος συνεπώς παίζει πρωταρχικό ρόλο στην καθημερινότητά μας και γι’ αυτό καλό θα ήταν να εκπαιδευτούμε ώστε να αναγνωρίζουμε βασικά στοιχεία της, όπως σημάδια άνεσης και δυσφορίας. Με αυτόν τον τρόπο θα βελτιώσουμε τις διαπροσωπικές μας σχέσεις και θα είμαστε σε θέση να ελισσόμαστε ευκολότερα σε δύσκολες διαπραγματεύσεις. Το παρακάτω βίντεο είναι μια πολύ καλή αρχή σε αυτή τη, διόλου εύκολη ομολογουμένως, πορεία κατανόησης της μη λεκτικής επικοινωνίας!
