Οι ερωτικές σχέσεις αποτελούν πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Είναι συνυφασμένες με τη συντροφικότητα, την κοινωνική επιτυχία και με την ολοκλήρωση. Πολλές φορές όμως στην πραγματικότητα δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες που έχουμε ως κοινωνία. Τι είναι, τελικά αυτό που περιπλέκει τη συνθήκη της ερωτικής μας σχέσης, και πως αναιρείται;
Τι κάνει τις ερωτικές σχέσεις τόσο περίπλοκες συγκριτικά με τις άλλες μας σχέσεις;
Ας ξεκινήσουμε με το αυτονόητο- τα συναισθήματα που βιώνουμε σε μια ερωτική σχέση είναι πολύ διαφορετικά από οποιασδήποτε άλλης σχέσης. Ακόμη και η αγάπη, συναίσθημα που βιώνουμε σχεδόν σε όλες μας τις σχέσεις, στον έρωτα διαφέρει. Γιατί σχεδόν ποτέ δεν υπάρχει μόνη. Πάντα νοθεύεται από πάθη, αίσθημα κτητικότατης, ζήλια και φυσικά (ίσως την πηγή όλων των υπόλοιπων) φόβο εγκατάλειψης/ απόρριψης.
Και εδώ ακριβώς “κουμπώνει” ο δεύτερος λόγος: Οι ερωτικές σχέσεις είναι καθρέφτης του εαυτού μας. Οι ανασφάλειες, τα τραύματα και η ανάγκη μας για αποδοχή κυριαρχούν και επαναστατούν όταν ένας άνθρωπος επιδιώκει να υπάρξει τόσο κοντά μας. Θέλει μεγάλη προσπάθεια και φροντίδα η οικειότητα, και πολλές φορές είναι τρομακτικό.
Ο τρίτος πολύ σημαντικός λόγος που οι ερωτικές μας σχέσεις περιπλέκονται είναι ο κοινωνικός και οικογενειακός μας περίγυρος. Οι προσδοκίες, που συχνά δεν είναι ρεαλιστικές μαζί με τα ταμπού και τα στερεότυπα που μας βαραίνουν ήδη από την εφηβική ηλικία, μπερδεύουν και περιορίζουν σημαντικά την ελεύθερη μας κρίση.
Πώς επηρεάζει ο κοινωνικός και οικογενειακός περίγυρος την πορεία των ερωτικών σχέσεων;
Η κοινωνία και η οικογένεια είναι οι δύο παράγοντες που γαλουχούν ιδέες και πεποιθήσεις που πιθανόν να μας συντροφεύουν ακόμη και στην ενηλικίωσή μας. Πεποιθήσεις που αντί να μας βοηθάνε μας περιορίζουν και σε ορισμένες περιπτώσεις μας καθορίζουν. Πολλές φορές η κοινωνία θέτει μη ρεαλιστικά πρότυπα του έρωτα και αποκρύπτει την πραγματική προσπάθεια και δουλειά που χρειάζεται για να δημιουργηθεί μια υγιής και λειτουργική σχέση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα για την οποία δεν έχουμε προετοιμαστεί.
Ποια είναι η δική μας ατομική ευθύνη στην πολυπλοκότητα των ερωτικών σχέσεων;
Η αίσθηση της ατομικής ευθύνης στις σχέσεις δεν πρέπει να μας τρομάζει ούτε να μας βάζει σε θέση άμυνας. Αντίθετα, το γεγονός ότι έχουμε κι εμείς μερίδιο στην ευθύνη σημαίνει πως έχουμε και μερίδιο στη λύση. Ο πρώτος παράγοντας που χρειάζεται φροντίδα είναι η επικοινωνία. Είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε να εκφράζουμε με ευθύτητα και ειλικρίνεια αυτό που νιώθουμε και αυτό που χρειαζόμαστε. Για να γίνει αυτό, όμως, πρέπει πρώτα να ξέρουμε εμείς οι ίδιοι τι χρειαζόμαστε — αλλά και να αναγνωρίζουμε το φορτίο που κουβαλάμε από ανασφάλειες και τραύματα.
Κι εδώ περνάμε στον δεύτερο παράγοντα: Την αυτογνωσία. Η αυτογνωσία αποτελεί βασικό εργαλείο στη φροντίδα κάθε σχέσης. Μας βοηθά να βλέπουμε καθαρά τα όριά μας, να αναλαμβάνουμε τα μοτίβα που μας δυσκολεύουν και να μη ζητάμε από τον άλλον να καλύψει τις ελλείψεις μας. Όταν η επικοινωνία και η αυτογνωσία συνυπάρχουν, η πολυπλοκότητα της σχέσης δεν εξαφανίζεται — αλλά γίνεται πιο διαχειρίσιμη και πιο αληθινή.
Πώς μπορεί ο άνθρωπος να πορευτεί με αξιοπρέπεια στην ερωτική του ζωή;
Ο βασικός άξονας στον οποίο κινείται η επιτυχία μια σχέσης είναι πρώτα η αυτοφροντίδα. Όταν προτεραιότητα αποτελεί ο εαυτός μας και συμπεριφερόμαστε με βασική έγνοια την φροντίδα του τότε ενεργοποιούμε τα βασικά εργαλεία που ήδη προαναφέραμε: επικοινωνία και αυτογνωσία. Η δυσκολία που εμφανίζεται στις ερωτικές σχέσεις πηγάζει σε μεγάλο βαθμό από “τρύπες” που υπάρχουν στη σχέση μας με τον εαυτό μας. Γιατί στην πραγματικότητα όταν υπάρχει γερή και ξεκάθαρη βάση στον πυρήνα του εγώ μας δεν υπάρχει ανάγκη για συμβιβασμό και καταπάτηση των αναγκών μας προκειμένου να ικανοποιήσουμε είτε τις προσδοκίες του συντρόφου μας είτε τις προσδοκίες της κοινωνίας.
Οι σχέσεις λοιπόν είναι αδιαμφισβήτητα από τη φύση τους ( ή και όχι) περίπλοκες. Μα το κλειδί για τη λύση βρίσκεται πολύ κοντά μας. Στην πραγματικότητα, εμείς οι ίδιοι είμαστε το κλειδί. Δεν είναι ότι αυτό δεν εμπεριέχει θυσίες, μα σίγουρα προσφέρει περισσότερη ποιότητα, και σίγουρα αγάπη.
Για περισσότερα άρθρα, μπορείτε να διαβάσετε στο Blog | TEDxUniversityofMacedonia
