Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε την κοινωνία να μεταβάλλεται. Γίνεται περισσότερο ανθρωποκεντρική, δηλαδή δίνει περισσότερη έμφαση στον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Μία από αυτές τις αλλαγές είναι η αντιμετώπιση των παιδιών. Πλέον, οι ανάγκες τους λαμβάνονται περισσότερο υπ’όψιν. Πολλές φορές, τα ίδια τα παιδιά δεν μιλάνε από μόνα τους, δεν εκφράζονται κι έτσι πρέπει να τους παρατηρήσει κάποιος τρίτος. Στα πλαίσια του σχολείου, συνήθως αυτός είναι ο εκάστοτε δάσκαλος ή καθηγητής. Εκείνος επιβλέπει το συγκεκριμένο περιβάλλον και επιλύει τυχόν προβλήματα.
Ο ψυχολόγος και ο κοινωνικός λειτουργός εδώ και λίγα χρόνια είναι μέρος του σχολικού περιβάλλοντος. Μία καινούρια, σχετικά, προσθήκη, η οποία κρίνεται απαραίτητη και αναγκαία. Αφήνοντας στην άκρη το ρόλο του ψυχολόγου, θα αναλύσουμε λίγο το -λιγότερο γνωστό- ρόλο του κοινωνικού λειτουργού.
Για αρχή πρέπει να αναφερθεί πως ο κοινωνικός λειτουργός είναι αυτός που μεριμνά για το παιδί· αυτός που θα ελέγξει αν καλύπτονται τόσο οι πρωταρχικές όσο και οι δευτερεύουσες ανάγκες του. Όσον αφορά το σχολικό πλαίσιο, ο κοινωνικός λειτουργός είναι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ σχολείου, οικογένειας, και των άλλων υπηρεσιών που ασχολούνται με το παιδί και την οικογένεια. Στηρίζει συστηματικά και προγραμματισμένα, σε ατομικό ή ομαδικό επίπεδο, τους μαθητές που τυχόν αντιμετωπίζουν προσωπικά ή άλλου είδους προβλήματα.
Ταυτόχρονα, μία ακόμη αρμοδιότητα του κοινωνικού λειτουργού είναι η σύνταξη του κοινωνικού ιστορικού σε συνεργασία με τους γονείς και είναι εκείνος που εισηγείται τις αναγκαίες παρεμβάσεις υποστήριξης για την καλύτερη προσαρμογή του μαθητή και της οικογένειάς του στο σχολικό πλαίσιο. Ο κοινωνικός λειτουργός είναι αυτός που θα συνεργαστεί με την οικογένεια με σκοπό τη θετική στάση απέναντι στο πρόβλημα του μαθητή, τη βελτίωση της ποιότητας στην καθημερινή συμβίωση και την αντιμετώπιση προβλημάτων κοινωνικής ή προσωπικής φύσης.
Σε γενικές γραμμές, μπορούμε να τον χαρακτηρίσουμε ως έναν διαμεσολαβητή. Επικοινωνεί με οικογένεια, καθηγητές/δασκάλους, ειδικά κέντρα, και όλα αυτά ώστε ο μαθητής να έχει την απαραίτητη στήριξη που χρειάζεται. Πολλές φορές, ο ρόλος ενός κοινωνικού λειτουργού απαιτεί την ενεργό του δράση κι εκτός των σχολικών εγκαταστάσεων, καθώς μπορεί να ζητήσει να δει την οικογένεια στο δικό της χώρο. Επίσης, ο κοινωνικός λειτουργός έχει την ευχέρεια, σε συνεργασία με το διευθυντή του εκάστοτε σχολείου, να πραγματοποιήσει συνάντηση γονέων και κηδεμόνων.
Κάποιος μπορεί να παρατηρήσει ότι το συγκεκριμένο επάγγελμα είναι αρκετά σύνθετο και απαιτητικό. Χρειάζεται γνώσεις διπλωματίας και κάποιον που να μπορεί να προσαρμοστεί σε διαφόρων ειδών καταστάσεις και ανθρώπους. Σαφώς, το κοινωνικό έργο που επιτελεί, ειδικά όσον αφορά τα παιδιά, είναι μεγάλο. Είναι εκεί για να προάγει την ψυχοκοινωνική και γνωστική ανάπτυξη των μαθητών με βάση τις αρχές των ίσων δικαιωμάτων και ευκαιριών στην εκπαιδευτική διαδικασία.
