Gen Ζ. Διάφοροι ειδικοί και ψυχολόγοι την έχουν αποκαλέσει – ορθώς αν με ρωτάτε- Generation Anxiety. Τέτοιες κρίσεις επιβεβαιώνονται, καθώς με την πάροδο του χρόνου έρχονται στην επιφάνεια νέες έρευνες που την φέρνουν στο πρώτο βάθρο της δυστυχίας. Αναρωτιόμαστε λοιπόν, πως φτάσαμε ως εδώ;
Τι συμβαίνει με τους νέους και το άγχος;
Έρευνες αποκαλύπτουν ότι ένας στους πέντε νέους πληροί τα κριτήρια της αγχώδους διαταραχής. Τι είναι αυτό που μας «βυθίζει» τόσο πολύ;
Social Media
Πολλοί τα αγαπάνε, άλλοι τα απεχθάνονται. Για κάποιους αποτελούν πηγή εσόδων, όμως σε κάποιους άλλους στοιχίζουν όλη τους τη ζωή. Ο εθισμός μας σε αυτά έχει γίνει πραγματικότητα. Η διαφήμιση μίας φαινομενικά «τέλειας» ζωής και από την άλλη, η εμπορευματοποίηση της διαφορετικότητας, εμποδίζει τους νέους από το να συντονίσουν τις σκέψεις τους. Ασθενή πρότυπα ομορφιάς και βιτρίνες γίνονται δίοδοι για μία προσωρινή αίγλη.
Ο όρος FOMO (Fear Of Missing Out)- αν και δόκιμος πριν την ευδοκίμηση των social media- γίνεται κομμάτι της νεανικής ψυχής. Ο νέος πλέον διστάζει να είναι ο εαυτός του, καθώς τα καλούπια είναι μετρημένα. Ο δισταγμός λοιπόν, μεταμορφώνεται σε φόβο και ο φόβος με τη σειρά του σε άγχος για την κοινωνική αποδoχή και ενσωμάτωση.
Πανδημία
Αποτέλεσε για τη ζωή μας μία νοσηρή πραγματικότητα. Πέρα από τα σωματικά ,απτά τραύματα που επέφερε ο covid, άνοιξαν συνάμα και νοητές ουλές, που, για κάποιους από εμάς, δεν έχουν επουλωθεί ακόμη. Σχετικές έρευνες αναδεικνύουν τη σοβαρότητα του προβλήματος, καθώς τα δεδομένα δείχνουν πως το άγχος στους νέους διπλασιάστηκε μέσα στην πανδημία. Κατά την περίοδο αυτή, καθώς η ζωή άλλαζε ταχύτατα σε όλα τα επίπεδα, ο κόσμος ήρθε σε επαφή με ένα νεοσύστατο, κατά τα’ άλλα, συναίσθημα: την απομόνωση.
Οι έφηβοι και γενικότερα οι νέοι, σε μία φάση τόσο εκρηκτική και δυσνόητη γι’ αυτούς, βρέθηκαν ξαφνικά φυλακισμένοι και συνάμα ευάλωτοι, από τον ίδιο τους τον εαυτό. Μοναξιά και αλλοτρίωση δημιούργησαν συναισθήματα αβεβαιότητας , απαισιοδοξίας και άγχους, που στη συνέχεια παγιώθηκαν στην καθημερινή ζωή έως και σήμερα.
Η ανάμειξη της ψυχοθεραπείας
Και καθώς ο χρόνος προχωράει οι φοβικοί-πλέον- έφηβοι, εξελίχθηκαν σε φοβικούς ενήλικες. Η πίεση από όλους τους στρεσογόνους παράγοντες με τους οποίους μας φέρνει διαρκώς αντιμέτωπους η ζωή, δημιούργησαν την ανάγκη για απαλλαγή και ανακούφιση. Αρωγός σε αυτή τη προσπάθεια αυτοβελτίωσης αποτέλεσε και η ψυχοθεραπεία.
Παρατηρώντας την έξαρση, ψυχοθεραπευτές και ψυχικοί αναλυτές φαίνεται να συμπλέουν ως προς τις απόψεις τους επί του θέματος. Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι, αποδεδειγμένα, οι αγχώδεις και φοβικές συμπεριφορές που παρατηρήθηκαν στις νεότερες ηλικίες συνοδεύονταν από αντίστοιχες αυτοκτονικές- αυτοκαταστροφικές τάσεις. Σε μία έρευνα του ΑΠΘ κατά τη διάρκεια της πανδημίας, σημειώθηκε πως το 2,5% των συμμετεχόντων παρουσίασε σημαντική ροπή προς την αυτοκτονικότητα, σε μία κλίμακα όπου το φυσιολογικό κυμαίνεται γύρω στο 0,5%, όπως εξομολογείται ο Κ. Φουντουλάκης, Καθηγητής Ψυχιατρικής. Υποθέτουμε λοιπόν, πως το εκτεταμένο άγχος, πέρα από επιβλαβές για την ψυχική σταθερότητα μπορεί κάλλιστα να αποβεί μοιραίο και για την σωματική ακεραιότητα.
Το θετικό είναι πως παρόλες τις ενστάσεις που προβάλλει η κοινωνία έναντι στην ψυχοθεραπεία, οι νέοι τολμούν. Ως ιδέα, δεν θα πίστευε κανένας πριν από 20 χρόνια πως η ψυχοθεραπεία θα έμπαινε στο πρόγραμμά μας. Παρόλα αυτά, είναι σημαντικό να αναφερθεί πως μαζί με την εκτόξευση των προβλημάτων ψυχικής φύσεως, παρατηρείται μία αντίστοιχη άνοδος στη ζήτηση της. Κάτι τέτοιο φανερώνει πως οι νέοι παρά την ψυχική εξουθένωση που βιώνουν, έχουν ακόμη τη δυνατότητα να “σπάσουν” κατεστημένες και παλιομοδίτικες αντιλήψεις και πρότυπα.
Δεν μπορώ να σε κάνω να καταλάβεις. Δεν μπορώ να κάνω κανέναν να καταλάβει τι συμβαίνει μέσα μου. Δεν μπορώ να το εξηγήσω ούτε στον εαυτό μου. – Φράντς Κάφκα, Μεταμόρφωση
Το πρόβλημα είναι πως το άγχος δεν αποτελεί απλά μία ακόμη απόρροια μίας αντίξοης περιόδου. Με την πάροδο του χρόνου οξύνεται και μεταμορφώνεται, καθώς απειλεί όλο και νεότερες ηλικίες. Είναι απολύτως λογικό να βιώνουμε την αγωνία και τον φόβο σε «εύθραυστες» ψυχολογικά περιόδους, όπως αυτή της εφηβείας. Το ταξίδι προς την ανακάλυψη του εαυτού είναι τραχύ και χρονοβόρο. Ωστόσο, όσο απομακρυνόμαστε από απλές, καθημερινές χαρές και παρασυρόμαστε από εφήμερες και υλιστικές απολαύσεις, τόσο εμποδίζουμε την απελευθέρωση και την προσωπική μας ανέλιξη.
Πώς η σιωπή μπορεί να θεραπεύσει το άγχος;
Για περισσότερα άρθρα σχετικά με την Ευεξία μπορείτε να διαβάσετε στο Blog | TEDxUniversityofMacedonia
