Γνωρίζοντας τη Δημιουργικότητα…
Τί είναι η δημιουργικότητα και πώς μπορεί να μας βοηθήσει να βρούμε μία λύση όταν όλα δείχνουν να οδηγούν σε αδιέξοδο; Η πτυχή της προσωπικότητας μας που φαίνεται να οδηγεί στη δημιουργική σκέψη ονομάζεται ανοιχτότητα. Το να είμαστε ανοιχτοί σε νέες εμπειρίες, ιδέες, πιστεύω, ασχολίες ακόμα και ανθρώπους “έξω από τα νερά μας” είναι αυτό που μας βοηθά να προβλέψουμε τις επιδόσεις μας σε γνωστικές ασκήσεις, αλλά και τη δέσμευσή μας σε καθημερινές δημιουργικές αναζητήσεις. Αυτό εξηγείται από ψυχολογικής άποψης αν σκεφτεί κανείς πως η δημιουργικότητα προέρχεται από μια προσπάθεια γνωστικής εξερεύνησης του εσωτερικού και εξωτερικού κόσμου.
Η δημιουργικότητα μπορεί επίσης να οριστεί ως η τάση των ανθρώπων να παράγουν ή να αναγνωρίσουν νέες ιδέες που μπορεί να είναι χρήσιμες είτε α) στην επίλυση προβλημάτων, είτε β) στην επικοινωνία με άλλους ανθρώπους, είτε γ) στην ψυχαγωγία. Συνήθως αξιολογείται με δύο κριτήρια: τα δημιουργικά επιτεύγματα και τους δημιουργικούς στόχους κάποιου. Άλλοι πάλι την περιγράφουν ως η υλοποίηση φανταστικών ιδεών σε πραγματικές, η μετάβαση δηλαδή από την σκέψη στην παραγωγή. Άτομα που σκέφτονται νέες ιδέες αλλά δεν τις υλοποιούν χαρακτηρίζονται ως ευρηματικά αλλά όχι δημιουργικά.
Η θετική πλευρά
Για να είσαι δημουργικός πρέπει να αναλαμβάνεις ρίσκο. Κι όταν λέμε ανάληψη ρίσκου δεν εννοούμε την αρνητική χροιά του ρίσκου, δηλαδή την απερισκεψία και την παρορμητικότητα, αλλά την ανοιχτότητα σε μια προσπάθεια που ίσως αποτύχει ή βγει λανθασμένη. Έτσι αυτός που επιλέγει να εξελίξει την προσωπικότητά του προς το δημιουργικό κομμάτι είναι και συμφιλιωμένος με την ιδέα της δοκιμής και αποδεικνύει την εμπιστοσύνη στον εαυτό του αλλά και τον κόσμο ίσως. Ένας πολύ γνωστός ζωγράφος μάλιστα περιέγραψε τη διανοητική ανάληψη ρίσκου ως εξης:
“Πάντα κάνω αυτό που δεν μπορώ να κάνω, ώστε να μπορέσω να μάθω πώς να το κάνω”
Pablo Picasso
Η δημιουργικότητα είναι στάση ζωής, είναι εσωτερική προσέγγιση, είναι προσωπική οπτική των πραγμάτων. Κι εδώ βρίσκεται και η απάντηση στο αν επιλέγεις τη δημιουργικότητα ή αν σε επιλέγει εκείνη… Η δημιουργικότητα λοιπόν δεν είναι κρυφό ταλέντο αλλά επιλογή ζωής. Ένας δημιουργικός άνθρωπος δεν περιορίζεται ποτε στην λέξη “συγκεκριμένο”, δεν είναι ποτέ αδρανής, ακόμα και η μη δράση του είναι έχει κάτι να πει, να δώσει ή να λάβει.
΄΄Το κάθε τι μπορεί να είναι δημιουργικό – φέρνεις εσύ την ποιότητα αυτή στη δραστηριότητα. Η ίδια η δραστηριότητα δεν είναι ούτε δημιουργική ούτε μη δημιουργική.”
Osho
Η αρνητική πλευρά
Ωστόσο η Δημιουργικότητα δεν είναι πάντα ωφέλιμη. Ή μάλλον σταματά να είναι ωφέλιμη όταν ξεπερνά τα όρια (όπως κάθετί άλλωστε). Η υπερβολική “ανοιχτότητα” έχει σενδεθεί με πτυχές της ψυχικής ασθένειας όπως η τάση προς την ψευδαίσθηση. Η ισορροπία ανάμεσα στο να βλέπεις περισσότερα πράγματα ( από την πλειοψηφία) από το να βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν μπορεί πολύ εύκολα να διαταραχθεί.
